Heel Leidens Ontzet bestaat uit een aantal vaste tradities aangevuld met nieuwe onderdelen.
De komende twee weken in aanloop naar het feest zal ik er een aantal uitleggen, vandaag beginnen we daarom met Haring & Wittebrood.
Tijdens de belegering van Leiden in 1574 door de Spanjaarden kon er geen mens de stad in of uit.
De voedselvoorraden raakten op en de bevolking leed honger.
Na een maandenlange bezetting smeekten de hongerige Leidenaren burgemeester van der Werff om de poorten te openen en de Spanjaarden toe te laten.
Burgemeester van der Werff wilde hier niet van weten en sprak de burgers moed in, hij bood zelfs zijn eigen lichaam als voedsel aan voor de hongerige bevolking.
Begin oktober werd het land rondom Leiden onder water gezet en vluchtten de Spanjaarden.
In de vroege ochtend van 3 oktober voeren de Watergeuzen de stad in en hadden haring en wittebrood bij zich voor de hongerige bevolking.
Zodoende wordt er nog steeds elk jaar Haring & Wittebrood uitgedeeld in de vroege morgen van 3 oktober.
Duizenden Leidenaren staan op 3 oktober al vroeg in de rij om tussen 7 en 9:30 uur hun Haring & Wittebrood op te halen.
En dat is echt de leukste rij om in te wachten die je ooit meegemaakt hebt.
Iedereen praat met elkaar, je hoort de verhalen hoe ze op 2 oktober 's avonds hebben gefeest en wat ze de rest van de dag gaan doen.
En kijken of je bekenden tegenkomt die nog helemaal achteraan moeten sluiten is ook een favoriete bezigheid.
Glibber kan zich nog de tijd herinneren dat je met een pannetje of een tas in rij stond om de vuile (niet schoongemaakte ) haring in ontvangst te nemen.
Daarna begon thuis de strijd om de haringen schoon te maken.
Het is dan ook niet verwonderlijk dat veel (vooral oudere) Leidenaren een meester zijn in het schoonmaken van haring.
Glibber is er nooit handig in geweest en zal het denk ik ook wel nooit worden.
Daarom is het geweldig dat je tegenwoordig de haringen in een tasje meekrijgt en buiten kan laten schoonmaken.
Vandaag was de inschrijving weer en stonden we alweer in de rij.
Deze rij is korter dan op 3 oktober zelf maar minstens zo gezellig.
Iedereen heeft het erover dat ze alweer uitkijken naar 2 & 3 oktober.
Ik probeer altijd een beetje in de buurt te staan van oudere echte Leidenaren, dan krijg je de mooiste verhalen over het feest van vroeger en dat er eigenlijk vrijwel niets verandert.
Dit jaar was het een soort familie-inschrijving wat we deden, Glibber, mevr. Glibber, Mini Glibber en de nieuwe import (helemaal uit het zuiden) Schoonglibberdochter, aangevuld met de namaakbroer van mevr. Glibber.
De inschrijving zelf is ook helemaal geweldig en traditioneel.
Je moet een legitimatiebewijs of je trouwboekje meenemen zodat de inschrijvers kunnen zien hoeveel kinderen het gezin telt.
In het verleden was het vaak zo dat pa of ma kwamen inschrijven voor de hele familie.
Er werd een hele berg trouwboekjes op de tafel gedumpt met de woorden,"ik schrijf even in voor de hele familie".
Daar zaten heel vaak trouwboekjes bij van al lang overleden familieleden.
De inschrijvers keken heel serieus naar de trouwboekjes en zeiden dan lachend "goh wat leuk dat uw schoonvader van 158 jaar nog steeds haring lust", maar ingeschreven werd de schoonvader van 158 wel, ook dat hoort bij de traditie.
3 Oktober zit in de genen van de echte Leidenaar net zoals dat met carnaval is bij de zuiderlingen.
Het valt op dat generatie op generatie het feest eigenlijk op vrijwel dezelfde manier gevierd wordt.
Toen Glibber een jaar of twintig was ging het hem alleen maar om anderhalve dag stappen, zuipen, kermis en vrouwen versieren.
Zo omstreeks je vijf en twintigste begin je te beseffen dat er ook wel heel leuke andere traditionele onderdelen aan het feest zijn, en ga je bijvoorbeeld je inschrijven voor Haring & Wittebrood.
Vandaar dat ook Miniglibber zich tegenwoordig inschrijft en vorig jaar zelfs mee geweest is naar de reveilllje (ja met drie keer L en een J) om half zeven 's morgens, en dat na een avond/nacht stappen.
Viswijf Henny ( ik zeg het nog maar eens, dat is met 3 oktober een eretitel voor de dames die de haring uitdelen) schreef eerst Mini Glibber in.
Import Schoonglibberdochter keek verbaasd toe waarom wij dit allemaal zo leuk vinden.
Ach, het is haar eerste 3 oktober en heeft nog geen idee wat er allemaal gaat gebeuren.
Ze vond de Lakenfeesten, Leiden Culinair en Armin van Buuren al geweldig, en dat terwijl wij pas echt uitpakken met 3 oktober.
Niemand van buiten Leiden zal het begrijpen, maar alleen al het inschrijven voor Haring en Wittebrood is een feestje op zich en hoort bij het feest.
Van al dat inschrijven voor Haring & Wittebrood krijg je natuurlijk spontaan trek in haring, vandaar dat er regelmatig schalen haring rondgingen.
Uiteraard deed ook de 3 oktoberkraam met alle 3 oktoberartikelen weer goede zaken.
Ik zal eerdaags eens een log maken met voorbeelden van alle artikelen die er te koop zijn.
De afgelopen jaren zijn er de meest leuke spullen bijgekomen.
Ik heb vanavond ook de nieuwste aanwinst de 3 october potendrooghouders gezien, maar die bewaar ik nog even voor de log over alle artikelen.
We hebben de inschrijvingskaarten weer binnen, 3 oktober komt steeds dichterbij.
Ennuhhhhh, Leino's nog bedankt dat jullie mij tijdens het nummer gedag zeiden met een "dag Leidse Glibber . NL.
Bij deze doe ik even wat terug.
Iedereen die op 3 oktober wil genieten van de Leino's moet de optocht gaan bekijken bij de Tregter op de Witte Singel.
Voor en na de optocht spelen de Leino's daar, en uiteraard vullen ze ook de al even traditionele gaten in de optocht op met hun muziek.
Update Zojuist (23:30 uur) kreeg ik door dat 2350 gezinnen zich hebben ingeschreven, er ruim 30.000 haringen uitgedeeld gaan worden en er op 2 oktober 4415 hutspotmaaltijden verstrekt gaan worden.
Ook werden er vanavond weer 155 nieuwe leden ingeschreven.
Update: Van Cees Mentink ontving ik onderstaand bericht, wat aangeeft hoeveel alles wat met 3 Oktober te maken heeft, leeft in Leiden.
Een jawoord met een ontzettend staartje
Dominique Heruer en Jeroen Reumerman gaven elkaar afgelopen donderdag
het jawoord. Op zichzelf een alledaags ritueel in het Stadhuis. Deze plechtigheid
kreeg echter een verrassend staartje, passend bij de aanstaande viering van Leidens Ontzet.. Nadat de ambtenaar van de burgerlijke stand het bruidspaar had gefeliciteerd en het trouwboekje overhandigd, stapte Charles Schulpen, in jacquet en met hoge hoed
naar voren, vroeg en kreeg het woord.
Dominique, telg van de bekende Leidse Heruer-dynastie, is evenals tal van familieleden
met die naam al jaren actief binnen de 3 October Vereeniging. Onder meer in de Optocht- en Taptoecommissie. Op de derde donderdag van september komt zij steevast naar De Waag
voor de inschrijving Haring & Wittebrood en Hutspot. Op deze donderdag moest ze met een goede reden - verstek laten. Dat hoorde Charles Schulpen, voorzitter van de commissie Haring & Wittebrood en Hutspot van de 3 October Vereeniging. Hij haastte zich naar de Burgerzaal om het kersverse bruidspaar hoogstpersoonlijk in te schrijven. Dat gebeurde allemaal, terwijl de cameras klikten, onder het oog van de talrijke familie, vrienden en kennissen. Dominique en Jeroen waardeerden deze geste zeer.
Morgen wordt het eerste exemplaar van een speciale 3 oktoberkrant aangeboden aan burgemeester Henry Lenferink, uiteraard komt daar een verslag over vrijdagavond.
Reacties